ЕСКЕ САҚТАУ
медициналық тексеру кабинеттеріне әкелінген адамдар үшін
психобелсенді заттарды қолдану және масаң күйде болу фактісін анықтау.
Сараптама заңда белгіленген тәртіппен ғана жүргізіледі. (Нормативтік құқықтық актілермен реттеледі: № 208-2-бап), Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 7 шілдедегі № 360-VI ҚРЗ Кодексі. «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 25 қарашадағы «Психикалық денсаулық саласындағы медициналық-әлеуметтік көмек көрсетудің кейбір мәселелері туралы» ҚР ДСМ-203/2020 бұйрығына № 3 қосымша.)
Психобелсенді затты қолдану фактісін және масаң күйді анықтау мақсатындағы медициналық куәландыру – психикалық денсаулық саласында қызметін жүзеге асыратын мемлекеттік денсаулық сақтау ұйымдарында жүргізілетін адамның есірткілік, алкогольдік мас болу және басқа да психобелсенді заттардан улану жағдайын анықтау мақсатында жүргізілетін куәландыру;
Медициналық тексеру қарсаңында сіз құрамында алкоголь бар дәрілерді (тұнбалар, тамшылар, сироптар, спрейлер, алкоголь қосылған қайнатпалар және т.б.) немесе кез келген басқа дәрі-дәрмектерді, сусындарды, тағамды (көкнәр тұқымы қосылған кондитерлік өнімдер, қымыз, қолдан жасалған квас, алкогольсіз сыра және т.б.) қабылдаған болсаңыз, медициналық тексеруден бұрын дәрігерге хабарлаңыз. Егер сізде медициналық анықтама немесе дәрігер жазған рецепт болса, міндетті түрде көрсетіңіз. Бұл нұсқаулық сіздің құқықтарыңызды, міндеттеріңізді білуге және процестің әрбір қадамын түсінуге көмектеседі.
Сабырлы, сыпайы болыңыз және тексеруге кедергі жасамаңыз. Ережелерді білу - сіздің басты қорғанысыңыз.
- тексерулер тек мемлекеттік медициналық ұйымдарда (психикалық денсаулық саласында) тәулік бойы жүргізіледі. Оны психиатр-нарколог немесе арнайы дайындалған медицина қызметкері жүргізеді.
- Жеке куәлігіңізді көрсетіңіз немесе оны «электронды документ» қолданбасында көрсетіңіз.
- Егер сізде құжаттарыңыз болмаса, олар сізді тексеруден бас тартуға құқылы емес - дәрігер сіздің деректеріңізді сөзден немесе хаттамадан жазып алады және қорытындыда ерекше белгілеріңізді көрсетеді.
- Қазақстан Республикасының кәмелетке толмаған азаматы тексеруден өтсе, оның заңды өкілі (ата-анасы, қамқоршысы) жақын жерде болуы керек.
Куәләндіру процедурасы мыналарды қамтиды:
- Құжаттарды тексеру және сәйкестендіру.
- Медициналық маманның тексеруі.
- әл-ауқат және психоактивті заттарды қолдану мүмкіндігі туралы сауалнама.
- Дем шығарылған ауаны алкотестермен тексеру
- Зертханалық зерттеулер жүргізу немесе биологиялық ортаны экспресс-сынама (алкогольмен улануға күдік туғанда қан немесе зәр, есірткі немесе заттармен улануға күдіктенсе зәр) келесі жағдайларда жүргізіледі:
1) егер жағдайдың ауырлығына байланысты толық тексеру мүмкін болмаса
тексерілетін адам;
2) егер медицина қызметкерінің, зертелушінің мас болу жағдайын кешенді бағалауға күмәні болса;
3) зерттелетін адам қорытынды нәтижелерімен келіспеген жағдайда;
4) қажет болған жағдайда қайталама сараптама;
5) психобелсенді заттарды қолдану фактісі және мас болу белгілерінің болмауы анықталған кезде
6) жол-көлік оқиғасы немесе зардап шеккен адамдардың қатысуымен құқық бұзушылық жасаған жағдайда және жол-көлік оқиғасы немесе құқық бұзушылық жасалған сәттен бастап 3 (үш) сағаттан астам уақыт өтсе, зардап шеккендерсіз
- Қорытынды құрастыру, қорытынды нәтижесімен таныстыру
- Қорытындының нәтижесімен келіспеген жағдайда 2 сағат ішінде қайталама медициналық тексеруді ұйымдастырылады немесе химиялық-токсикологиялық зертханаға жіберу үшін биологиялық материал жиналады.
- Қорытындының көшірмесін қолына берілуі тиіс.
- Биологиялық қоректік заттар салынған пробиркалар мен банкалар сіздің қатысуыңызда және сізді жеткізген адамның көзінше қатаң түрде мөрленуі және қолтаңбасы (таңбалануы) болуы керек.
- Сіздің үлгілеріңіз (қан, зәр) қайта тексерілген жағдайда медициналық ұйымның зертханасында 25 күнтізбелік күн сақталады.
- Қорытындының бір данасы аурухана мұрағатында 5 жыл сақталады.
- Көшірмеңізді алыңыз: Қорытынды 3 данада жазылады. Олардың біреуі сізге жеке тапсырылуы керек. Егер сіз ілеспе адамсыз келіп, кетіп қалсаңыз, құжат ресми сұраныс бойынша пошта немесе электронды пошта арқылы жіберіледі.
- Қорытындыны дереу біліңіз керек: Экспресс-тестілердің нәтижелері сізге сол жерде айтылуы керек. Зертханалық зерттеулер жіберілген жағдайда қорытынды зертханадан нәтижелер алынған күннен бастап 5 жұмыс күнінен кешіктірілмей беріледі.
- Келіспеген жағдайда нәтижеге келіспеушілігінізді білдіруінізге болады: Сіздің 2 сағат ішінде қайта сараптамадан өтуге құқығыңыз бар. Мұны істеу үшін сізге өтініш жазу керек.
⚠️ Маңызды:
- Уақыт шегі: Қайта сараптаманы бірінші сараптамадан кейін 2 сағаттан кешіктірмей аяқталуы тиісті. Кешіккен ижағдайда нәтижелердің дауласатын заңды күші болмайды
- Тексерудің немесе бас тартудың мүмкін еместігі: егер сіз сынақтардан бас тартсаңыз немесе сіздің мінез-құлқыңызға байланысты толық тексеру жүргізу мүмкін болмаса, дәрігер бұл себебін қорытындыда көрсетеді. Бұл жағдайда бас тарту куәлардың қолдарымен жазылады (оларды сізді жіберген адам береді), бұл қатаң құқықтық салдарға әкеп соғуы мүмкін.
Заңға сәйкес Қорытындыда төрт шарттың біреуі ғана бекітіледі:
- сараптамаға жіберу негіздерін білу;
(«Масаң күйге куәландыруға жіберу, масаң күйге сараптама жүргізу және оның нәтижелерін ресімдеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2025 жылғы 29 тамыздағы No 650 бұйрығымен реттеледі).
- медициналық куәландыру тәртібі туралы түсініктеме алу;
- лауазымды тұлғаның жеке куәлігін көрсетуді талап етуге;
- медициналық ұйым туралы, өлшеу құралы туралы, медициналық қызметкер туралы ақпарат алуға;
- туыстарына немесе адвокатқа алдағы медициналық тексеру туралы хабарлауға;
- түсініктемелер алу және өз пікікрінізді білдіру;
- құрметпен қарауды және құпиялылықты талап ету.
- бұл туралы медициналық персоналға ескерткеннен кейін өзіңізге немесе кәмелетке толмаған адамға медициналық куәландыру рәсімі туралы аудио-бейне жазбаны жүргізу. (Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексінің 65-бабы, 7-тарауы)
- заң шеңберінде әрекет ету;
- белгіленген тәртіпті сақтау;
- бұзылмаған және тексерілген құралдарды пайдалану;
- нәтижелерді құжаттау;
- құқықтарыңызды түсіндіру;
- қорқытудан, қысым көрсетуден және қорлаудан аулақ болу.
Құжаттарға қол қоймас бұрын мыналарды тексеріңіз:
- мәліметтеріңіз дұрыс па?
- оқиғаның күні мен уақыты;
- құрылғы және оны тексеру туралы ақпарат;
- зерттеу нәтижелері;
- барлық қатысушылардың қолдарының болуы;
- пікірлеріңіз қосылды ма?
Нәтижелермен немесе процедурамен келіспесеңіз, бұл туралы қорытындыда жазбаша түрде көрсетуді ұмытпаңыз.
- бос бланкілерге қол қоймаңыз;
- құжаттармен таныспай қол қоюға болмайды;
- агрессивті мінез-құлықпен процедураға араласпау;
- жалған ақпарат бермеу.
- түсірілген адамдардың рұқсатынсыз басқа адамдардың, науқастардың аудио-бейне жазбаларын жүргізуге, интернет-ресурстарға аудио-бейне жазбаларды орналастыруға (Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексінің 273-бабы (Медициналық құпияны сақтау), 145-бап. «Өз бейнесіне құқық» Қазақстан Республикасының АК № 192-бабы, № 192-бап. 268-XIII., Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 147-бабы – «Жеке өмірге қол сұғылмаушылықты және Қазақстан Республикасының дербес деректер және оларды қорғау туралы заңнамасын бұзу»)
Сіз шағым бере аласыз:
- ұйым басшылығына, пациенттерді қолдау қызметіне және медициналық ұйымның ішкі аудитіне;
- жергілікті денсаулық сақтау басқармаларына
- Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті;
- бірыңғай Coll-орталығына
Сақтау:
- құжаттардың көшірмелерін;
- медициналық есептерді;
- фотосуреттер, бейнелер және куәгерлердің байланыстарын.
- Сараптамадан өтуден бас тарту құқықтық салдарға әкеп соғуы мүмкін (ҚР ӘҚБтК-нің 613-бабының 4-бөлігі, 8 жыл мерзімге көлік құралын басқару құқығынан айыру).
- Барлық пікірлерді жазбаша түрде айтқан дұрыс.
- Құжаттардың көшірмелері процедурадан кейін бірден алынуы керек.
